Ergun Plak

Merhaba Sevgili Plakseverler, bu yazımızda plaklar ile ilgili herkesin aklına takılan bir konuyu ele alacak ve “plak nedir” diye sorup, elimizden geldiğince ve dilimiz döndüğünce anlatmaya çalışacağız…

En basit ifadeyle plak, en eski multimedya depolama aracıdır diyebiliriz. İlk başlarda silindir şeklinde doldurulan taş plakları(günümüzde nadiren bulunmakta ancak bu plakları çalabilecek uygun gramofonu bulmak, plağı bulmaktan çok daha zor olmaktadır) takiben bugün bildiğimiz formlarındaki 10 inçlik yassı plaka halindeki taş plaklar(78’lik plaklar), taş plakları 7 inçlik yassı 45’lik plaklar ve onları da en nihayetinde 12 inçlik 33’lük plaklar(LP, Long Play, Uzunçalar, Albüm) takip etmiştir. Günümüzde 33’lük ve 45’lik plakların üretimi devam etmekte olup geçmişten günümüze 7 inçlik 33’lük plaklar da, 12 inçlik 45’lik plaklar da(genellikle maksi single plaklardır) zaman zaman üretilmiş ve plak mağazalarında karşımıza çıkabilmektedir.

Yazımızın buradan sonrası fazlaca detay içereceğinden meraklısına hitap edecektir, bu uyarıyı yapmayı elzem buluyorum. Zira bambaşka bir şey ararken bu yazıya denk gelmiş ve satırlar arasında fütursuzca savrulurken kimsenin ahını almak istemeyiz. Bu noktada yanlış bilinen doğrularla yolumuza devam etmekte fayda var.

Nedir bu 33’lük, 45’lik, 78’lik Plaklar? 78’lik Plak En Büyük Boy, 33’lük Plak En Küçük Boy Plaklar mıdır?

33’lük Plak Nedir?

33’lük Plak, pikap motorunun 1 dakikada 33 tam tur dönmesiyle doğru metronomda çalan plakların tamamıdır. 7 inçlik, 10 inçlik ve 12 inçlik boylarda 33’lük Plaklar Mevcuttur. Genellikle 12 inç boyundaki plaklarda 33 devirde kayıt ve çalma tercih edilse de 7 inçlik plaklarda da, 10 inçlik plaklarda da 33 devirde kaydedilmiş ve çalınan plaklar mevcuttur.

7 inçlik 33’lük Plaklar için bir kaç örnek vermek gerekirse;

Zeki Müren – Aşkın Kanunu Plak (Mini LP Plak)
Gönül Yazar – Sensiz Kalan Gönlümde Plak (Mini LP Plak)

7 inç boylarındaki 33’lük plaklarda genellikle 6, şarkı sürelerine bağlı olarak bazen de 4, 5 tane şarkı olmaktadır.

10 inçlik 33’lük plaklarda genellikle 6-8 arası şarkı yer almakta olup, yerli plaklarda çok çok nadiren denk gelmekte, ağırlıklı olarak klasik müzik ve enstrümantal müzik için 10 inç 33’lük plaklar kullanılmıştır.

10 inçlik 33’lük plaklar için bir kaç örnek vermek gerekirse;

(Buraya örnekler daha sonra gelecek)

12 inçlik 33’lük plaklar ise 33 devir plak türleri arasında atbaşıdır. Genellikle 8-14 şarkı arası bir kayıt kapasitesi olan 12 inçlik 33’lük plaklar günümüzde üretimi en çok yapılan ve geçmişte de plakseverler, arşivciler tarafından oldukça sıkı bir ilgi görmüş olan plaklardır.

12 inçlik 33’lük plaklar ile ilgili örnekleri vermekle bitiremeyeceğimiz için aşağıdaki bağlantılardan yardım alarak ne demek istediğimizi çok daha net bir şekilde anlatabiliriz.

Böylece 33’lük plaklarla ilgili diyeceklerimizi pratik bir şekilde söyledikten sonra bir diğer plak türü olan 45’lik plaklara geçebiliriz.

45’lik Plak Nedir?

45’lik Plak, pikap motorunun 1 dakikada 45 tam tur dönmesiyle doğru metronomda çalan plakların tamamıdır diyebiliriz yukarıdaki girizgahımızdan kopya çekmek gibi olmazsa. Bu plak türleri genellikle 7 inç boylarında küçük plaklar olarak karşımıza çıksa da 12 inç boylarında büyük plaklar olarak da üretimleri mevcuttur. Bir teze göre plaktan alınacak en kaliteli sesi de 12 inç boylarında 45 devir plaklardan alıyoruz. Ses verisinin yazıldığı plak yüzeyi daha geniş ve dakikadaki devir hızı daha yüksek olduğu için seste sıkışma minimum seviyede oluyor ve 12 inç 45’lik plaklar(maxi single) plakseverler arasında hatırı sayılır bir kıymete sahip oluyor.

7 inç 45’lik plakları örneklendirmemiz gerekirse;

Dönem Baskı Yerli 45’lik Plak

7 inç boylarındaki 45’lik plaklarda genellikle 2 şarkı olmakla beraber nadiren de olsa 4-5 şarkılık EP plaklar da mevcuttur.

7 inç 45 devir EP Plak için de aşağıdaki bağlantıdan örnek görüntüleyebilirsiniz;

Cem Karaca & Apaşlar – Emrah Plak (45’lik EP Plak)

78’lik Plak Nedir?

78’lik plaklar, plak adlı multimedyanın atası diyebileceğimiz ve plak koleksiyonu yapanlar arasında “şampiyonlar ligi” olarak kabul gören sesin hem kaydı hem de çalınma yordamı itibariyle tam anlamıyla analog olduğu plaklardır. Bu plakları çalarken gramofon veya pikap motorunun bir dakikada 78 tam tur döndüğünü(dinamo gibi bir görüntü canlanır) belirtmeye gerek bile duymuyoruz artık. Taş Plaklar, dakikada 78 tam tur devir ile düzgün dinlenebilir(Aslında 78,26).
Burada bir küçük ek bilgi paylaşmak isterim, şayet kullandığınız plakçalar bir pikapsa ve iğnesi çift taraflı değilse taş plakları bu cihazlarda çalmanızı iğne ömrünüzü kısaltmamanız adına çok fazla tavsiye etmiyoruz.

Taş Plaklarla ilgili örneğimizi de gene makalemize zaman içerisinde ekliyor olacağız…

Buraya Taş Plak Örneği Ekleyeceğiz…

Şimdilik Şununla İdare Edelim Derseniz Buraya Tıklayınız…

Plak İşine Yeni Başladım, Hiç Bir Şey Bilmiyorum; Ne Yapmalıyım?

Önce o elindekini yavaşça yere bırak…

Plak dünyası çok derin bir derya ve sosyoekonomik durumumuzu gözönünde bulundurduğumuzda ocağımıza incir ağacı dikmek için çok müsait bir hobi plak koleksiyonu yapıp, plaklardan müzik dinlemek. Bugün bilindik bir sanatçının, bilindirk bir şarkısını plaktan dinlemek istiyorsanız plak fiyatı 100,00+ tl gibi bir bedel ödemenize sebep olacaktır. Şeytan boş durmayıp “Cem Karaca Üryan Geldim Plaktan ne güzel dinlenir”, aman efendim “Hümeyra Kördüğüm Plak bulunsa ne de şahane olur” derken bir bakmışsınız Barış Manço plakları, Cem Karaca plakları, Erkin Koray plakları, bir dizide çalmıştır Mahzuni Şerif plakları, hiç hesapta yokken Ayten Alpman plakları, o batağa bir kere saplandıktan sonra 60’lar, 80’ler arası hangi şarkıyı arıyorsanız plaklarını toplamaya başlamışsınız. Banka kredisi, ipoteğe verdiğiniz mülkleriniz derken finalde evinizin bir odasında belki de aralıksız dinleseniz ömrünüzün geri kalanı yetmeyecek kadar plağı hazinenize katmış olacaksınız.

İşte tam da bu yüzden öncelikle plak alışverişi yaparken, plak satınalırken sükunetinizi korumanız hayati önemli diyebiliriz. Biz Ergun Plak olarak plaklarla ilgili verebildiğimiz oranda detay bilgiyi sizlere sunmaya çalışıyoruz. Plağın Fiyat Tutarlılığından, Stok Tutarlılığından tutun da Kayıt Kalitesine, Kapak Kalitesine, Plak İç Zarf türüne kadar aklınıza gelecek her konuda… Sitemizde ekli olan plakları kurcalayın mesela.

Plak Nereden Alınır?

Geldik bu işlere girişen hemen hepimizin aklına takılan büyük bir soruya. Plak satınalmak için nasıl bir yol haritası izlemeliyiz, plaklarımızı nereden, kimlerden almalıyız, ucuz plak, pahalı plak ayrımını nasıl yapmalıyız?

Bu sorunun bizdeki cevabı çok net! Plak Ergun Plak’tan Alınır… Tabi ki kendimizi, kurduğumuz sistemimizi, web sitemizi ilk önce tavsiye edeceğiz ama tanıdığımız onlarca güzel esnafa da haksızlık etmek istemeyiz. Dolayısı ile şöyle bağlayalım bu sorunun cevabını büyük puntolarla;

Plak, Plakçıdan Alınır…

Peki plak satan herkes plakçı mıdır? İşte burada çok büyük bir denklemin içinde buluyoruz kendimizi. Sektörde plak satışı yapan irili, ufaklı onlarca esnaf/insan ve sektörde plak satışı yapıyormuş gibi insanları dolandırmaya çalışan irili, ufaklı onlarca tokatçı var. Şayet plak satınalacağınız kişi vergi mükellefi, oda kaydı olan, yeri yurdu belli bir esnaf, işletme değilse bir miktar temkinli yaklaşmakta ve hatta imkanlar dahilindeyse alışverişi “ödeme-kargo” olarak değil de yüzyüze yapmakta fayda var. Plak alacağınız kişiyle iletişim kurabileceğiniz, bilgi alabileceğiniz yerlerden plak alın mesela. Aracı sitelerden zaman zaman dönemsel kampanyaların cazibesine kapılarak plak alışverişi yapan Ergun Plak müdavimlerinin de plak alışverişlerinde yavaş yavaş bu platformlardan uzaklaşmasına sebep olan en büyük etken bu platformlarda ticari kaygılarla plak alıcısı ile plak satıcısının iletişime geçmesinin engellenmesi, zorlaştırılması durumudur. Plak satınalmak için sormanız gereken, plaklarla ilgili sorularınız varsa ve x bir aracı satış sitesi üzerinden alışveriş yapacaksanız o soruları karşı tarafa iletmeniz neredeyse imkansızdır. Kaldı ki aracı internet satış sitelerinde plak satışı yapan mağazaların çoğu(mağaza profillerini inceleyin mutlaka) plak ile birlikte aklınıza gelebilecek herşeyi satışa sunmuş ve plakları ayakkabıdan, atkıdan, bir meta, ticari bir emtiadan öte görememektedirler. Dolayısı ile plak almak istiyorsanız şunu kendinize hatırlatmaktan asla geri durmayın; Plak Plakçıdan Alınır…